Is scannán corraitheach faoi pháiste atá ag teacht in aois é An Cailín Ciúin. Scrúdaítear téamaí an teallaigh: na faillí, an tráma agus an grá. Bunaithe ar an ngearrscéal ó 2010 le Claire Keegan, leanann sé cailín naoi mbliana d’aois, Cáit (Catherine Clinch), a chuirtear chun cónaí lena tuismitheoirí altrama ar feadh an tsamhraidh, áit a mbláthaíonn sí agus í timpeallaithe le grá. Is cloch mhíle chultúrtha agus saothar ar leith i scannánaíocht na hÉireann é an chéad scannán ó Cholm Bairéad. Bhuaigh sé ocht nduais ag Gradaim Scannán agus Teilifíse na hÉireann (IFTAs), lena n-áirítear an Scannán is Fearr agus an tAisteoir is Fearr do Catherine Clinch. Ba é iontráil na hÉireann don scannán idirnáisiúnta is fearr ag Gradaim an Acadaimh 2022, áit ar ainmníodh d’Oscar é i gcomhar le The Film Corner / Ollscoil na Gaillimhe.

Tá "The Quiet Man" ar cheann de na scannáin is iomráití agus is cinniúnaí i scannánaíocht na hÉireann agus ar cheann de na cinn is ansa le lucht féachana i stair Hollywood. I scannán John Ford is ag John Wayne atá an phríomhpháirt - Seán Thornton, Gael-Mheiriceánach a fhilleann ar shráidbhaile Inisfree agus é de mhian aige teach cónaithe a mhuintire a fháil ar ais agus saol níos ciúine a lorg. Sa scannán dírítear ar an gcumann idir é agus an bhean óg spleodrach Mary Kate Danaher, páirt a thuill clú agus cáil do Maureen O’ Hara. Ar an tuiscint a bhí ar shaol na tuaithe in Éirinn ag an am, a cuireadh an scéal i láthair – imeachtaí na linne múnlaithe ag an sean-saol, agus ag mórtas cine. Bunaithe ar ghearrscéal de chuid an scríbhneora as Ciarraí Maurice Walsh, ba i gContaetha Mhaigh Eo agus na Gaillimhe a déanadh an scannánaíocht. I bpictiúrlanna ar fud an domhain, thug sin léargas don lucht féachana ar thírdhreach Iarthar na hÉireann. Bhuaigh The Quiet Man Gradam an Acadaimh don Stiúrthóir is Fearr (John Ford) agus don Cheamaraíocht is Fearr (Winton Hoch). Breis agus seachtó bliain ina dhiaidh sin, tá sé fós ar an léiriú is iomláine den tsamhail a bhí ag John Ford de thír a sinsear. Lena chois sin d’fhág áilleacht na gceantar inar déanadh an scannánú, mar aon le scéal an imircigh a d’fhill, a rian féin ar scannánaíocht na hÉireann agus ar an dearcadh a bhí ar an tír seo san earnáil sin. Oiriúnach do gach aois

Fágann an imirce go bhfuil caidreamh fadbhunaithe idir Portland, Maine agus Cois Fharraige. Fós fhéin tá níos mó i gceist ná an áit a saolaíodh é a bheith fágtha ina dhiaidh ag an eisimirceach. Tugann na cainteoirí seo guthanna ón dá thaobh den Atlantach chugainn agus iad ag díriú ar an gcaidreamh idir Portland, Maine, agus Cois Fharraige agus plé á dhéanamh ar an athnuachan leanúnach a bhaineann leis an gcaidreamh idir an dá áit. Bainfear úsáid as ábhar ó chartlann IMIRCE (Ollscoil na Gaillimhe).

Deich mbliana tar éis don dráma stáitse conspóideach círéibeacha a spreagadh san Amharclann Náisiúnta, rinne John Ford scannán de The Plough and the Stars. Tugann sin léiriú ar an eolas a bhí ag Ford ar fhoinsí liteartha na hÉireann le linn na 1930í agus an tsuim a bhí aige san easaontas polaitiúil agus sóisialta a bhí sa tír nua-aimseartha seo. Níor éirigh leis an scannán ar bhonn tráchtála ná criticiúla, áfach. Le Éirí Amach na Cásca 1916 a bhaineann an scannán. Tá sé dírithe ar Jack Clitheroe (Preston Foster), a bhean chéile Nóra (Barbara Stanwyck), The Covey (Barry Fitzgerald), agus an baicle corraithe a chónaigh ina dtimpeall sna tithe tionóntán. Insíonn sé mar a chuaigh an tÉirí Amach i bhfeidhm orthusan. Sa scannán, d’fhan Ford dílis go maith do fhoclaíocht an dráma agus do mhianach na gcarachtar, ach lig sé thairis an measúnú ar an bpoblachtachas agus an aoir nimhneach pholaitiúil a bhí ansiúd ag O’ Casey. Ba mhó béime a bhí aige ar dhaonnacht agus fhulaingt an phobail. Beidh plé faoin léiriú agus faoi chaidreamh John Ford le Amharclann na Mainistreach sna 1930í leis an Ollamh Adrian Frazier, údar Hollywood Irish: John Ford, Abbey Actors, and the Irish Revival in Hollywood (2011)] agus le cartlannaí Amharclann na Mainistreach, Mairéad Delaney.

Is sárthaispeántas é The Quiet Men ina dtugann Morgan C Jones ómós dá dhaoine gaoil, na haisteoirí cáiliúla Barry Fitzgerald agus Arthur Shields. Thug an obair a rinne siadsan le John Ford aitheantas d’ Éirinn in Holywood. Baill den Amharclann Náisiúnta ab ea an bheirt. Ba phoblachtaigh iad freisin. Bhí Arthur in Ardoifig an Phoist Seachtain na Cásca 1916 agus déanadh é a imtheorannú i bhFrongach ina dhiaidh sin. Bhí Barry Fitzgerald agus Arthur Shields i measc na n-aisteoirí ba mhó a bhí luaite le Ford agus chuaigh siad i gcomhcheangal leis na carachtair ghnaíúla, chineálta a bhíodh ina chuid scannán. Scríofa agus léirithe ag Morgan C Jones agus stiúrtha ag Conall Morrison

Is iar-oifigeach airm atá ar bheagán airgid agus ar mhaith leis Baile Átha Cliath a fhágáil é Gypo. Nuair nach mbíonn aon dul as ag a chailín ach dul ag plé leis an striapachas de bharr easpa airgid, socraíonn Gypo a chara a bhrath le húdaráis na Breataine ar mhaithe le luach saothair. D’éirigh thar cionn leis The Informer, agus thuill sé Gradam Acadaimh don Stiúrthóir is Fearr do Ford den chéad uair. Ba dá bharr sin a d’athraigh sé a threo ó na Westerns. Ba iadsan ba thúisce a thuill cáil dó. Théis sin thug sé faoi shaothair a bhí níos ealaíonta agus níos liteartha. Tá The Informer bunaithe ar an úrscéal cáiliúil a scríobh Liam Ó Flaithearta as Inis Mór, Árainn, agus a foilsíodh i 1925. Baineann sé le tréimhse an Chogadh Cathartha in Éirinn. Tá sé dírithe ar Gypo Nolan (Victor McLaglen), iar-bhall den IRA atá beo bocht agus a bhraitheann a chara ar mhaithe le luach saothair. Agus sin déanta aige, tá sé ciaptha ag an gciontacht agus ag an amhras. Scannán é nár caitheadh mórchuid airgid air agus tá tionchar Expressionism na Gearmáine le brath go mór air mar aon le scór ceoil nuálach. Tá cáil ar dhéine a mhothucháin agus a atmaisféir. I ndiaidh an scannáin, pléifidh baill de Chumann Liam agus Tómás Uí Fhlaithearta mórphointí an scannáin. Tacaithe ag Aran Island Ferries

Seo scannán faoi shaighiúir tuarastail darbh ainm Hogan (Victor McLaglen), a d’imigh gan chead as Arm na Fraince san Ailgéir, le filleadh abhaile go hÉirinn. Tá sé meáite ar dhíoltas a bhaint amach ar John D’Arcy (Earle Foxe), a thréig deirfiúr dá chuid. Sula bhfilleann Hogan áfach, impíonn an Breitheamh O’Brien (Hobart Bosworth), atá ag fáil bháis, ar a iníon, Connaught (June Collyer), D’Arcy a phósadh, cé go bhfuil sise i ngrá le fear eile - marcach rásaí darbh ainm Dermot McDermot (Larry Kent). Géilleann Connaught go drogallach, díreach nuair a thagann Hogan faoi bhréagriocht. Tá an scannán bunaithe ar an úrscéal Gotach Éireannach Hangman’s House a scríobh Donn Byrne. Sárshampla den scannánaíocht bhalbh é agus tá sé freisin ar cheann de na scannáin ba thúisce inar thosaigh John Ford ag cur lena raon ealaíonta. Ag tabhairt droim láimhe do na Westerns, ghlac sé le hábhar níos dorcha agus níos uaillmhianaí sa léiriú saibhir atmaisféarach seo, rud a thug léargas ar na cúinsí staire, polaitíochta agus liteartha a bheadh lárnach ina chuid scannán ó na 1930í ar aghaidh.

Cé hiad na scéalaithe nua scáileáin? Cad iad na scéimeanna maoinithe atá ag tacú le scannánaíocht Ghaeilge? Seo deis scannáin ghearra nua a fheiceáil agus éisteacht le scannánóirí atá ag teacht chun cinn ag plé a gcuid modhanna agus a gcuid mianta. Cathaoirleach: Aodh Ó Coileáin (Ollscoil na Gaillimhe)

Cé nár mhair sé an nóiméad féin, tá troid na ngunnaí a thit amach san ‘O.K. Corral’ in 1881 lárnach i stair Iarthar na Stát Aonaithe ó shin. Is é freisin croílár an scannáin seo de chuid Ford a spáineadh den chéad uair i 1946. Idir cur le chéile agus áilleacht a chuid radharcanna, meastar go bhfuil sé ar cheann de na cinn is fearr a rinne sé. Ní mórán eile a sháraigh Henry Fonda agus é i bpáirt Wyatt Earp, an marascal a bhí ag iarraidh an riail agus an reacht a chaomhnú i Tombstone Arizona, áit a mba í an ainriail a bhí i réim. Meastar freisin go mba é an léargas a thug Victor Mature ar an ngunnadóir agus ar an bpótaire, Doc Holliday, an pháirt ab fhearr a bhí aigeasan riamh. Tar éis don bheirt a bheith in árach a chéile ar dtús, ba in éineacht a thugadar faoin mbuíon fhíochmhar, an Clanton Gang. Faoin am a ndeachaigh Ford ag plé leis an ‘Wild West’ arís, bhí an obair mhór faisnéise a tháinig uaidh le linn an Dara Cogadh Domhanda déanta aige. Ach, bhí an cumas scéalaíochta ann i gcónaí, an liriceas amhairc agus an smacht ar mhothúcháin. Bhíodh Ford ag maíomh gur eachtraigh Wyatt Earp féin scéalta dó nuair a chasadar ar a cheile agus é ina fhear óg. Tá scéal an ‘ O.K. Corral’ insithe arís ó shin i go leor scannán eile, ina measc: Gunfight at the O.K.Corral (1957), Hour of the Gun (1967), Tombstone (1993), agus Wyatt Earp (1994).